Vernemen dat je voortaan met diabetes door het leven moet, is een harde dobber. Want voorlopig bestaat er geen genezende behandeling. Toch kan je als diabetespatiënt met de juiste medicatie en een flinke dosis gezond verstand een perfect normaal leven leiden.

Verstoorde balans
Diabetes is een chronische, ongeneeslijke aandoening die alles te maken heeft met een verstoorde balans tussen glucose en insuline in je lichaam. Insuline is een hormoon dat bij gezonde mensen wordt geproduceerd in de alvleesklier (pancreas). Het zorgt er voor dat de koolhydraten die je via je voeding inneemt en die worden afgebroken tot glucose, in je cellen kunnen opgenomen worden. Die glucose voorziet vervolgens je spieren en organen van de nodige energie. Werkt je alvleesklier niet naar behoren, maakt ze niet voldoende insuline aan of is je lichaam resistent geworden aan de werking ervan, dan stapelen de onverwerkte suikers zich op in je bloedbaan. Met te hoge bloedsuikerwaarden en alle andere mogelijke gevolgen van dien: oog- en nierbeschadiging, voetproblemen, en in het ergste geval hart- en herseninfarcten of andere vormen van atherosclerose (slagaderverkalking).

Spuitjes
Omdat ons lichaam dezelfde reacties vertoont op 'natuurlijke' insuline als op insuline die wordt ingespoten, kunnen heel wat patiënten hun bloedsuikerspiegel met insuline- injecties onder controle houden, en zo verdere complicaties beperken.

Epidemie
Diabetes is intussen uitgegroeid tot een echte epidemie: wereldwijd schat de IDF (International Diabetes Federation) het aantal patiënten op 246 miljoen. Vermoedelijk zal in 2025 liefst zes procent van de wereldbevolking aan de ziekte lijden. België telt ongeveer een half miljoen geregistreerde type 2 patiënten, ongeveer 200.000 weet (nog) niet dat ze de ziekte hebben.

Soorten

1. Diabetes type 1
Oorzaak: Het immuunsysteem vernietigt om nog onbekende
reden de alvleeskliercellen die insuline produceren (bètacellen).
Hierdoor blijft glucose in de bloedbaan en wordt de bloedsuikerspiegel (glycemie) verstoord.
Leeftijd bij aanvang: Meestal 30 jaar of jonger.
Aantal gevallen: 10 % van alle diabetici.
Symptomen: Plots begin, sterke honger en dorst, vaak urineren, gewichtsverlies, vermoeidheid.
Behandeling: Insuline-injecties (meestal vier per dag of via een insulinepomp), voorlopig nog levenslang.
Preventie: Op dit moment geen, omdat de specifieke oorzaken van de auto-immuunreactie nog niet bekend zijn.

2. Zwangerschapsdiabetes
Oorzaak: De hormonen die de placenta vanaf de 24ste week produceert, kunnen je lichaam minder gevoelig maken voor insuline. Hierdoor kan je als zwangere vrouw een verhoogde bloedsuikerspiegel ontwikkelen.
Leeftijd bij aanvang: Vruchtbare leeftijd.
Aantal gevallen: 2 tot 5 % van alle zwangere vrouwen. Moeders-in-spe met een onvoldoende reserve aan insulineproducerende cellen in de pancreas lopen een groter risico.
Symptomen: Meestal geen.
Behandeling: Aangepaste leefwijze om overgewicht te voorkomen, suikers mijden die snel in het bloed komen (bv. confituur, suikerhoudende frisdranken en fruitsap), mogelijk aangevuldmet insuline-injecties.
Preventie: Geen. Zwangerschapsdiabetes komt wel meer voor bij vrouwen met een zekere aanleg voor type 2 diabetes. Meestal verdwijnt de diabetes na de bevalling. Ongeveer de helft ontwikkelt binnen de tien jaar wel type 2 diabetes.

3. Type 2 diabetes
Oorzaak: Ongevoeligheid voor insuline (resistentie) mede door gebrek aan beweging, een slecht voedingspatroon en het daaruit voortvloeiende overgewicht, in combinatie met falende bètacellen in de pancreas, waardoor een relatief insulinetekort ontstaat. Ook erfelijkheid speelt een rol.
Leeftijd bij aanvang: Vroeger gewoonlijk 40 jaar of ouder, vandaar de bijnaam 'ouderdomsdiabetes'. Tegenwoordig zijn twintigers, jongeren en ook kinderen geen uitzondering meer.
Aantal gevallen: 90% van alle diabetesgevallen.
Symptomen: Zoals type 1 maar milder. Vaak een langdurig verloop zónder symptomen.
Behandeling: Aangepaste leefstijl (gezonder eten, meer bewegen), eventueel pillen, mogelijk aangevuld met insuline. Omdat type 2 diabetes geassocieerd is met een sterk verhoogd risico op hart- en vaatlijden: ook cholesterolpillen, medicijnen tegen hoge bloeddruk, kinderaspirines.
Preventie: overgewicht (vooral rond de buikstreek) vermijden, het gebruik van verzadigd vet, suiker en zout beperken, matig zijn met alcohol, regelmatig bewegen.

Info
- Vlaamse Diabetes Vereniging VDV, Ottergemsesteenweg 456, 9000 Gent. 09/220.05.20, infolijn: 0800/96.333, www.diabetes-vdv.be. - In België kan elke diabetespatiënt een Diabetespas aanvragen. Dit boekje geeft de patiënt, huisarts en de andere leden van het zorgteam meer houvast bij de behandeling. www.diabetespas.be. - www.idf.org is de website van de IDF (International Diabetes Federation), de overkoepelende organisatie van meer dan 200 diabetesverenigingen in 160 landen. Hier vind je alle info over de aandoening, de laatste nieuwtjes, en een overzicht van alle diabetesevenementen wereldwijd.

Caroline De Ruyck, Goed Gevoel november 2008